Mikroinstalacje w Polsce

stan na 31 mja 2026 roku
Dane dotyczą pięciu OSD zrzeszonych w PTPiREE

Ze względu na weryfikację danych przeprowadzoną w maju 2026 r., informujemy, że dane za wcześniejszy okres uległy korekcie. Z tej przyczyny publikacja danych od marca do maja 2026 r. była wstrzymana.

W zdecydowanej większości mikroinstalacje przyłączone do sieci OSD to instalacje fotowoltaiczne (PV), z czego dominującą większość stanowią mikroinstalacje prosumenckie przyłączone do sieci dystrybucyjnych na podstawie zgłoszenia.

We wrześniu 2024 r. OSD zrzeszeni w PTPiREE przyłączyli do swoich sieci półtoramilionowego prosumenta.

W celu ułatwienia dostępu do kompleksowych informacji dla osób zainteresowanych montażem mikroinstalacji, a także mając na uwadze dobre praktyki, Operatorzy Systemów Dystrybucyjnych (OSD) zrzeszeni w PTPiREE we współpracy z Urzędem Regulacji Energetyki opracowali „Przewodnik prosumenta w gospodarstwie domowym„.

Mikroinstalacje w sieciach dystrybucyjnych w liczbach – stan na koniec maja 2026 roku

Począwszy od października 2021 roku dane prezentowane są w cyklu miesięcznym. Wcześniejsze dane prezentowane są w cyklu kwartalnym.

Dynamika przyrostu liczby oraz mocy mikroinstalacji przyłączonych do sieci przez OSD zrzeszonych w PTPiREE od II kwartału 2017 roku:

Od początku 2019 roku obserwujemy dynamiczny wzrost liczby mikroinstalacji przyłączonych przez OSD do swoich sieci elektroenergetycznych. Liczba mikroinstalacji przyłączonych przez OSD od początku 2019 roku do końca maja 2026 roku uległa ponad 30 krotnemu wzrostowi (o 2952%), przy jednoczesnym ponad 41 krotnym wzroście mocy zainstalowanej w mikroinstalacjach. W I kwartale 2026 roku OSD przyłączyli do swoich sieci ponad 12 tysięcy nowych mikroinstalacji o łącznej mocy ponad 145 MW. W maju 2026 roku łączna moc zainstalowanych mikroinstalacji przekroczyła 14 GW. Na koniec maja 2026 roku łącznie liczba wszystkich mikroinstalacji przyłączonych do sieci dystrybucyjnej OSD wyniosła ponad milion 655 tysięcy, a ich moc ponad 14,07 GW. W trudnej sytuacji epidemicznej związanej z COVID-19, OSD w 2020 oraz 2021 roku przyłączyli do swoich sieci blisko 7 krotnie więcej mikroinstalacji niż w roku 2019 oraz ponad 5 krotnie więcej niż wynosi łączna liczba wszystkich mikroinstalacji przyłączonych w latach poprzednich. W latach 2020-25 przyłączono mikroinstalacje o mocy blisko 13 krotnie większej niż wynosiła łączna moc wszystkich mikroinstalacji przyłączonych w latach poprzednich. W rekordowym pod względem liczby przyłączeń 2021 roku OSD przyłączyli do swoich sieci ponad 396 tysięcy nowych mikroinstalacji o łącznej mocy ponad 3 GW. Dla porównania w roku 2025 przyłączonych zostało 92 tysiące mikroinstalacji (o ponad 47,5 tysiąca mniej niż w 2024 roku) o mocy 1,06 GW. Od początku 2021 roku do chwili obecnej liczba mikroinstalacji wzrosła o ponad 261%, a moc zainstalowana mikroinstalacji w systemie elektroenergetycznym wzrosła o ponad 367%. W maju 2026 roku OSD przyłączyli do sieci ponad 5,8 tysiąca nowych mikroinstalacji o mocy ponad 83 MW.

Podsumowując 2025 rok liczba mikroinstalacji w sieci wzrosła o blisko 6% przy wzroście mocy zainstalowanej o ponad 8% w stosunku do stanu na koniec 2024 roku.

Przyrost roczny liczby mikroinstalacji oraz ich mocy

Liczba oraz moc mikroinstalacji przyłączonych przez OSD w poszczególnych kwartałach/miesiącach od III kwartału 2027 roku

Począwszy od października 2021 roku dane prezentowane są również w cyklu miesięcznym. Wcześniejsze dane prezentowane są tylko w cyklu kwartalnym.

Od początku 2019 roku nastąpił duży wzrost liczby mikroinstalacji przyłączonych do sieci przez OSD w poszczególnych kwartałach, a szczególnie dynamiczny wzrost widoczny jest od IV kwartału 2019 roku. W rekordowym pod względem liczby przyłączeń I kwartale 2022 roku przyłączono więcej mikroinstalacji (152 817) niż w całym 2019 roku (100 212). Był to również rekordowy kwartał pod względem wolumenu przyłączonej mocy, który wyniósł ponad 1 265 MW – co stanowi tylko w jednym kwartale moc większą niż łączna moc wszystkich mikroinstalacji przyłączonych do końca I kwartału roku 2020. Względna liczba przyłączonych mikroinstalacji w I kwartale 2026 roku zmalała o ponad 30% w stosunku do IV kwartału 2025 roku i jest to poziom ponad 1,8 krotnie niższy niż w analogicznym I kwartale 2025 roku.

Średnia moc mikroinstalacji od 2018 roku

Średnia moc jednostkowa przyłączanych do sieci mikroinstalacji cały czas utrzymuje się na wysokim poziomie. W okresie 2018-2020 wzrosty te były minimalne w stosunku do roku poprzedniego. Natomiast od początku 2021 roku zaobserwować można, że dynamika ta przybrała na sile. W I kwartale 2026 roku średnia moc przyłączonej mikroinstalacji wyniosła 11,9 kW i była o ponad 5,22 kW wyższa niż średnia moc mikroinstalacji przyłączanych do sieci w roku 2020 (6,68 kW). Dla całego 2025 roku średnia wyniosła 11,65 kW. Dla porównania dla całego 2024 roku średnia moc wyniosła 10,79 kW. Średnia moc przyłączonej mikroinstalacji w maju 2026 roku wyniosła 14,2 kW. Rekordowa średnia moc mikroinstalacji odnotowana została we wrześniu 2024 roku i wyniosła aż 16,17 kW. Wysoka średnia moc mikroinstalacji może świadczyć o tym, że po zmianie systemu rozliczeń energii produkowanej w mikroinstalacji od 1 kwietnia 2022 roku i zniesieniu bariery 10 kW dla mikroinstalacji, po przekroczeniu której ulegał zmniejszeniu współczynnik rozliczenia energii „magazynowanej” w sieci z 0,8 na 0,7 wzrosło znacznie zainteresowanie budową instalacji o większej mocy. Częstą praktyką jest także zwiększanie mocy istniejących już mikroinstalacji rozliczanych na starych zasadach. Na wzrost średniej mocy mikroinstalacji może mieć także wpływ przyłączanie magazynów energii do mikroinstalacji, zarówno nowych jak i istniejących, co może zachęcać do instalowania większej mocy nowych / zwiększania mocy istniejących mikroinstalacji. Analizując dane liczbowe należy pamiętać, że w przypadku rozbudowy istniejących mikroinstalacji, które jako istniejące wliczone zostały do statystyki w momencie powstania rozbudowywanej mikroinstalacji, wolumen mocy „dobudowanej” wliczany jest do statystyki w miesiącu zgłoszenia rozbudowy, co zawyża średnią moc mikroinstalacji dla danego okresu. Obecny trend widoczny od początku IV kwartału 2021 roku wskazuje na zainteresowanie prosumentów przyłączaniem instalacji o większej mocy niż w latach ubiegłych, co niestety nie jest zjawiskiem pozytywnym ze względu na brak w dużej większości przypadków możliwości autokonsumpcji wyprodukowanej energii elektrycznej i świadczy o coraz większym przewymiarowaniu mikroinstalacji.

Współpraca mikroinstalacji z siecią dystrybucyjną

W większości przypadków mikroinstalacje współpracują z siecią nn bez zakłóceń i bez negatywnego wpływu na jej parametry. Jednakże przy pewnych uwarunkowaniach, a także mając na uwadze dynamiczny wzrost liczby mikroinstalacji, mogą występować problemy wynikające z obecności generacji rozproszonej w sieci nn. Ryzyko występowania problemów ze współpracą mikroinstalacji z siecią elektroenergetyczną wzrasta w przypadku pojedynczego lub łącznego występowania następujących warunków:

• duża liczba i moc mikroinstalacji w obszarze zasilanym z jednej stacji SN/nn,
• duża odległość mikroinstalacji od stacji zasilającej SN/nn,
• duża rezystancja i reaktancja linii (małe przekroje przewodów, sieć nieizolowana),
• małe zapotrzebowanie na energię w okresach największej zdolności wytwórczej (godziny największego nasłonecznienia),
• rozbudowa istniejącej mikroinstalacji przez jej właściciela bez poinformowania Operatora Systemu Dystrybucyjnego – zjawisko to jest coraz częstsze i wymusza kontrole Operatora Systemu Dystrybucyjnego w tym zakresie,
• zmiana nastaw falownika mikroinstalacji na inne, niż określone zostały w przepisach, co skutkuje utrzymaniem się w pracy mikroinstalacji po przekroczeniu dopuszczalnej wartości napięcia w sieci nn – zjawisko to jest coraz częstsze i wymusza kontrole Operatora Systemu Dystrybucyjnego w tym zakresie.

Należy przy tym podkreślić, że w przypadku dwóch ostatnich wymienionych powyżej sytuacji tj. rozbudowa mikroinstalacji bez zgłoszenia oraz zmiana nastaw falowników, są to działania nielegalne, niezgodne z obowiązującymi przepisami. Skutki tych nielegalnych działań to m.in. zagrożenia dla życia i zdrowia innych odbiorców energii elektrycznej (możliwe przepięcia i porażenia prądem), uszkodzenia urządzeń innych odbiorców oraz uszkodzenia sieci elektroenergetycznej. Ponadto działania takie oddziałują negatywnie na pracę prawidłowo przyłączonych mikroinstalacji, skutkując np. ich częstszymi włączeniami.

Z punktu widzenia dystrybucyjnych sieci elektroenergetycznej, głównym negatywnym zjawiskiem jest ryzyko niedotrzymania parametrów jakości energii w określonym punkcie sieci lub w całym obwodzie nn, wynikające ze wzrostu napięć wywołanego pracą mikroinstalacji PV. Niestabilna praca falowników PV bywa przyczyną nadmiernego wzrostu wskaźnika długookresowego migotania światła (Plt). Nie wykluczone jest, że przy dalszym wzroście liczby i mocy zainstalowanych mikroinstalacji pojawią się również przeciążania sieci nn. Dlatego OSD poza działaniami związanymi z samym procesem przyłączenia mikroinstalacji do sieci, prowadzą szereg działań organizacyjnych oraz inwestycyjnych, w celu zapewnienia bezpiecznej pracy sieci oraz odbioru energii z mikroinstalacji, a przede wszystkim zapewnienia bezpieczeństwa wszystkim odbiorcom energii.

Operatorzy Systemów Dystrybucyjnych wdrażają rozwiązania techniczne mające na celu wyeliminowanie lub zminimalizowanie negatywnych zjawisk związanych z przyłączeniem do sieci dystrybucyjnych bardzo dużej liczby mikroinstalacji. Do działań tych należą między innymi:

• montaż transformatorów o mocy zwiększonej w stosunku do zapotrzebowania odbiorców,
• montaż/wymiana przewodów na przewody o zwiększonych przekrojach,
• skracanie (jeśli to możliwe) obwodów 0,4 kV,
• zmiany nastaw transformatorów,
• zapewnienie możliwości sterowania pracą instalacji PV,
• montaż urządzeń kompensujących.

Należy jednak brać pod uwagę, że w sytuacji przeciążeń linii spowodowanych pracą mikroinstalacji, OSD powinni mieć prawną możliwość odmowy przyłączenia mikroinstalacji lub zmniejszenia jej mocy, w celu zapewnienia bezpieczeństwa zdrowia i życia innych odbiorców, a także bezpieczeństwa pracy sieci i urządzeń do nich przyłączonych.